Wyrzuć z CV to, z czego jesteś dumny. Jak napisać CV pod jedną rolę

Kiedy siadam z kimś do jego CV, zaczynam zawsze od jednej prośby: powiedz mi w jednym zdaniu, na jaką rolę jest ten dokument. Bez „oraz”, bez „także”, bez „lub”. I częściej, niż byś przypuszczał, to zadanie się nie udaje.

Wyrzuć z CV to, z czego jesteś dumny, odcinek 31 podcastu Projekt:IT

Słyszę wtedy mniej więcej tak: backend, ale też trochę frontendu. A w poprzedniej firmie prowadziłem zespół, a ostatnio robię sporo w chmurze. Cztery role i nic nie jest jasne.

Potem dochodzimy do tego, co z dokumentu wyciąć, i pada zdanie, które słyszę praktycznie za każdym razem: tylko tego projektu nie ruszaj, bo z niego jestem najbardziej dumny. No i bardzo często to jest dokładnie ten projekt, który trzeba przesunąć na sam dół albo w ogóle wyrzucić. Nie dlatego, że był słaby, tylko dlatego, że opowiada o kimś, kim już nie jesteś, albo kim na rynku nigdy nie byłeś. A człowiek, który ma przed sobą kilkadziesiąt innych CV, nie będzie siedział i rozmyślał, który z Twoich czterech, pięciu profili to naprawdę Ty.

Od razu uczciwie: ten tekst jest bardzo subiektywny. Na to, o czym piszę, rzetelnego raportu po prostu nie ma, a przynajmniej ja takiego nie znalazłem. Jest to, co widzę, kiedy czytam CV, i to, co muszę potem w kilku zdaniach powiedzieć klientowi o człowieku, którego mu przedstawiam. Część doradców kariery powie Ci coś dokładnie odwrotnego i masz pełne prawo im wierzyć. Ja opisuję to ze strony osoby, która te dokumenty czyta.

I jeszcze jedno, dla tych, którzy czytali tekst o tym, jak napisać CV programisty. Pisałem tam, żeby nie przepisywać całego CV pod każde ogłoszenie, i podtrzymuję to w stu procentach. Nie powiem Ci, żebyś miał dziesięć wersji dokumentu. Powiem Ci coś trudniejszego: żebyś miał jedną, ale pod konkretną rolę, a nie pod cały rynek.

Krok 1
Kim jesteś zawodowo
Test trzech pytań i jedno zdanie, które mówi, na jaką rolę jest Twoje CV
Krok 2
Co zostaje, a co wylatuje
Filtr na każdą linijkę CV i projekt, z którego jesteś dumny
Krok 3
Cztery zdania na górze
Podsumowanie, które dopasujesz do każdego ogłoszenia w kilka minut
Odcinek podcastu Projekt:IT: Wyrzuć z CV to, z czego jesteś dumny ▶
Posłuchaj zamiast czytać
Wolisz posłuchać niż czytać? Włącz odcinek o CV pod jedną rolę
→

Pisz CV pod pracę, którą chcesz mieć? Moim zdaniem to szkodzi

Tę radę pewnie słyszałeś wiele razy. Brzmi ambitnie i motywująco, ale w większości przypadków po prostu szkodzi, bo rynek nie kupuje tego, kim chcesz być. Rynek kupuje to, co już udowodniłeś, i dziś, kiedy sytuacja w branży IT trochę się zmieniła, widać to szczególnie mocno.

Kiedy przedstawiam kandydata klientowi, nie mówię, że to człowiek, który bardzo chciałby zostać architektem. Mówię, że od iluś lat robi to i to, w takiej skali i z takim efektem. Firma płaci za to drugie zdanie, bo za chęci dziś praktycznie nikt nie płaci.

Rozumiem, skąd ta pokusa. Każdy chce się rozwijać i nikt nie chce utknąć na lata w jednym miejscu. Tylko że CV nie jest miejscem na plany.

CV to dowód, a dowód może dotyczyć wyłącznie tego, co już się wydarzyło.

Test trzech pytań: kim jesteś zawodowo dzisiaj

Zanim w ogóle dotkniesz dokumentu, odpowiedz sobie uczciwie, kim jesteś zawodowo dzisiaj. Nie za rok, nie za dwa lata. Mam na to prosty test. Odpowiedz na kartce, nie w głowie, bo w głowie zawsze wychodzi to bardzo ładnie, a na kartce widać czarno na białym, jak jest naprawdę.

Pierwsze: co robiłeś najczęściej przez ostatnie dwa, trzy lata? Najczęściej, a nie najciekawiej. Chodzi o to, na co szła większość Twoich godzin w tygodniu. Ludzie mają ogromną skłonność, żeby opisywać siebie przez fajny projekt, który trwał trzy miesiące, a nie przez dwa, trzy lata zwykłej, mozolnej pracy dookoła niego.

Drugie: do czego Cię wzywano? Kiedy w zespole pojawiał się problem, z czym ludzie przychodzili akurat do Ciebie? Za co Cię chwalono na ocenach rocznych, na spotkaniach zespołu albo w rozmowach przy kawie? Ta informacja jest bardzo cenna, bo nie pochodzi od Ciebie, tylko pokazuje, jak widzą Cię inni.

Trzecie: o jakie role najczęściej piszą do Ciebie rekruterzy? W tekście o tym, dlaczego rekruter Cię nie znajdzie, pisałem, że wiadomości nie w temacie mogą znaczyć, że profil odpowiada na złe zapytanie. To dalej prawda, ale jest też druga możliwość, mniej wygodna. Że rynek widzi Cię dokładnie takim, jakim jesteś na papierze, a Ty widzisz siebie zupełnie inaczej.

Teraz zestaw te trzy odpowiedzi obok siebie. Jeśli mówią to samo, gratulacje, masz jasno określoną rolę. Jeśli mówią kompletnie inne rzeczy, to też jest odpowiedź: jesteś w momencie przejścia. To jest w porządku, tylko trzeba to nazwać, zamiast udawać, że jesteś już po drugiej stronie.

Jedno zdanie, które mówi, kim jesteś

Przykład. Ktoś odpowiada, że przez ostatnie dwa lata głównie rozwijał i łatał duży, stary system w Javie. Że ludzie przychodzili do niego, kiedy coś zwalniało w bazie danych. I że rekruterzy piszą do niego w sprawie ról programisty Java w bankach i ubezpieczeniach. Te trzy odpowiedzi ładnie składają się na jedną rolę, chociaż ten człowiek w głowie nazwałby siebie architektem rozwiązań chmurowych, bo to go dziś najbardziej interesuje.

Z odpowiedzi ma wyjść jedno zdanie w kształcie: jestem kimś, kto robi to w takim środowisku. W tym przypadku brzmiałoby mniej więcej tak: „Jestem programistą Java, który od pięciu lat rozwija duże systemy w finansach i najlepiej czuje się tam, gdzie trzeba coś przyspieszyć”. Albo zupełnie inny przykład: „Jestem testerką, która od czterech lat automatyzuje testy aplikacji mobilnych w bankowości”.

Teraz sprawdź swoje zdanie. Powiedz je na głos. Jeśli musisz w nim użyć słów „oraz”, „także” albo „lub”, to nie masz jednej roli. Masz kilka, ale każda z nich jest trochę za słaba, żeby obronić się sama.

Jedna uczciwa uwaga, bo wiem, że część z Was właśnie się zjeżyła. Jeśli chcesz zmienić kierunek, na przykład przejść z testów do programowania albo z programowania do zarządzania, to nie jest zły pomysł. To po prostu trochę inna sprawa. Wtedy CV nie udaje, że już tam byłeś, tylko pokazuje most, czyli to, co z Twojej dzisiejszej pracy realnie przyda się w nowej roli. Ta droga jest dłuższa, ale uczciwa, i nikt Cię na pierwszej rozmowie nie złapie na tym, że obiecałeś więcej, niż masz.

Posłuchaj zamiast czytać O tym samym opowiadam w odcinku podcastu Projekt:IT Włącz odcinek →
Odcinek podcastu Projekt:IT: Wyrzuć z CV to, z czego jesteś dumny ▶

Twoje zdanie jako filtr dla całego CV

Masz już jedno zdanie. Teraz zaczyna się część, której ludzie nie lubią najbardziej. To zdanie staje się filtrem dla całego dokumentu. Czytasz CV od góry do dołu i przy każdej linijce zadajesz jedno pytanie: czy ta linijka pokazuje, że naprawdę jestem tym, kim mówię, że jestem w moim zdaniu?

Możliwe są trzy odpowiedzi.

Tak. Ta rzecz zostaje i dostaje najwięcej miejsca. Opisujesz ją dokładnie: w jakim projekcie, w jakiej skali, z jakim efektem.

Trochę. Zostaje, ale krótko, w jednej linijce, bez pisania esejów.

Nie. Przesuwasz ją na sam koniec CV albo usuwasz.

Schemat: linijki CV programisty Java przechodzą przez filtr jednego zdania. Przyspieszenie bazy danych w systemie bankowym trafia do kolumny Tak, rozpisz szeroko. Szkolenia dla nowych osób w zespole do kolumny Trochę, jedna linijka. Strona internetowa dla znajomego do kolumny Nie, na koniec albo usuń.
Ten sam programista Java, trzy linijki z jego CV i jedno pytanie zadane każdej z nich.

Weźmy programistę Java z przykładu. Przyspieszenie bazy danych w systemie bankowym? Tak, więc rozpisujesz szeroko. Szkolenia wewnętrzne dla nowych osób w zespole? Trochę, więc jedna linijka. Strona internetowa, którą zrobił po godzinach znajomemu? Nie, więc idzie na sam koniec albo do kosza. Ja bym ją wyrzucił.

Tak samo jest z rzeczami, które potrafią zjeść pół strony. Stanowisko sprzed dziesięciu lat opisane równie dokładnie jak obecne. Obowiązki, które w zespole robił każdy, na przykład udział w spotkaniach albo pisanie dokumentacji. Kursy i certyfikaty, które nijak nie łączą się z Twoją rolą. To wszystko jest tło, a im więcej tła, tym trudniej zobaczyć Ciebie.

Prosta zasada proporcji wygląda u mnie tak. Górna połowa pierwszej strony to Twoje podsumowanie i ostatnie dwa, trzy lata pracy, opisane najdokładniej, jak się da. Im starsze doświadczenie, tym krótszy opis. Stanowisko sprzed dziesięciu lat spokojnie zmieści się w jednej linijce, bo nikt nie zatrudnia Cię dziś za to, co robiłeś w 2016 roku. Listę technologii sprawdzisz tym samym pytaniem: technologia, która nie pasuje do Twojego zdania, nie musi stać na samej górze.

Projekt, z którego jesteś dumny

Właśnie w tym momencie prawie zawsze pojawia się projekt, z którego jesteś dumny. Hakaton, który wygrałeś. Aplikacja zrobiona po godzinach w zupełnie innej technologii. Rok, w którym prowadziłeś zespół, zanim wróciłeś do programowania.

To wszystko mogło być naprawdę świetne. Tylko że duma to Twoje uczucie, a ktoś, kto czyta Twoje CV, nie szuka Twoich uczuć. Szuka dowodu, że pasujesz do roli, na którą szuka człowieka. Jeśli ulubiony projekt opowiada o kimś innym niż Twoje jedno zdanie, to Ci nie pomaga. Wręcz przeciwnie, zaciemnia obraz.

Prawdziwe nie znaczy potrzebne.

W CV może być sto prawdziwych zdań. Pytanie nie brzmi, czy są prawdziwe, tylko czy pomagają szybko zrozumieć, kim jesteś.

Wyrzucić nie zawsze znaczy skasować na zawsze. Jeśli ten projekt mówi o Tobie coś dobrego, na przykład że potrafisz sam doprowadzić rzecz do końca, zostaw go na samym końcu CV, w jednej linijce, w części „projekty poboczne”. Tam nikomu nie przeszkadza, a jeśli ktoś zapyta o niego na rozmowie, masz gotową, dobrą historię. Nie może tylko stać na samej górze i udawać, że to Twoja główna rola.

Dwa zarzuty, które słyszę za każdym razem

„Jak to wytnę, przestanę pasować do części ofert.” Dokładnie tak. Przestaniesz. I właśnie o to chodzi. Dokument, który pasuje do wszystkich ofert, w praktyce nie wygrywa żadnej rekrutacji, bo przy każdej przegrywa z kimś, kto pasuje do niej na pierwszy rzut oka. Wolę, żebyś dostał kilka telefonów w swoim temacie niż zero we wszystkich rekrutacjach, które istnieją.

„Jak wytnę słowa kluczowe, robot nie przepuści mojego CV.” Na pewno słyszałeś, że siedemdziesiąt pięć procent CV odrzuca system, zanim zobaczy je człowiek. Sprawdziłem, skąd ta liczba się wzięła. Pochodzi z materiału reklamowego firmy, która sprzedawała poprawianie CV pod te systemy. Nie stoi za nią żadne badanie, a dane, które istnieją, mówią coś odwrotnego. Twoje CV nie przegrywa z robotem. Przegrywa z człowiekiem, który w kilka sekund nie widzi, na jaką rolę jest ten dokument.

Żeby było uczciwie: nie mówię, żebyś wycinał nazwy technologii, w których naprawdę pracujesz. Mówię, żebyś wycinał to, co z Twoją rolą nie ma nic wspólnego. To zasadnicza różnica.

Tę główną część CV, czyli doświadczenie, projekty i technologie, porządkujesz raz, porządnie. Nie zmienia się, kiedy wysyłasz CV do kolejnej firmy, tylko wtedy, kiedy zmieniasz rolę, czyli rzadko. Skoro tak, to co w takim razie dopasowujesz?

List motywacyjny przeniósł się na górę CV

Kiedyś do CV dołączało się list motywacyjny, czyli stronę tekstu o tym, jak bardzo chcesz pracować w tej firmie. Z mojej perspektywy w IT prawie nikt go już nie pisze, a jeśli mam być szczery, pewnie nikt go już nie czyta. Moim zdaniem to wcale nie znaczy, że umarł. Przeniósł się na samą górę CV i skurczył do kilku zdań. To podsumowanie zawodowe, jedyna część CV, którą zmieniasz pod konkretne ogłoszenie. Ma odpowiadać na jedno pytanie: dlaczego akurat Ty pasujesz do tej roli.

Konkretnie chodzi o cztery zdania i każde ma swoje zadanie.

Pierwsze mówi, kim jesteś. To jest Twoje jedno zdanie z testu trzech pytań. Wpisujesz je zawsze tak samo.

Drugie odpowiada na najważniejszą rzecz z tego ogłoszenia. Nie na pierwszy punkt z listy, tylko na tę jedną rzecz, której nie znajdziesz w stu innych ogłoszeniach. Piszesz, kiedy i gdzie robiłeś coś podobnego. Najlepiej szukać jej w opisie zadań, a nie w wymaganiach, bo wymagania często są kopiowane z poprzednich ogłoszeń, a opis zadań ktoś musiał napisać do tej konkretnej roli. Szukaj też tego, co powtarza się kilka razy, i zdań, które brzmią jak problem do rozwiązania: system działa za wolno, trzeba coś przenieść, zespół dopiero powstaje. Tam zwykle siedzi powód, dla którego ta rekrutacja w ogóle ruszyła. Więcej o czytaniu ogłoszeń pisałem w tekście jak czytać ogłoszenie o pracę.

Trzecie mówi, dlaczego pasujesz do tej konkretnej firmy. Branża, wielkość projektu i sposób pracy, w którym już się sprawdziłeś.

Czwarte to deklaracja, nie prośba. Żadne „szukam nowych wyzwań” ani „liczę na możliwość rozwoju”. Tylko to, co wnosisz, i to, że chętnie o tym porozmawiasz.

Przykład przed i po

Wersja, którą widzę bardzo często:

„Doświadczony programista frontend z pasją do tworzenia nowoczesnych interfejsów, otwarty na nowe wyzwania i rozwój w dynamicznym zespole.”

Nie ma w tym nic złego, tylko nic z tego nie wynika. To zdanie można wkleić do co drugiego CV w Polsce.

Teraz ten sam człowiek pod konkretne ogłoszenie. Sklep internetowy szuka kogoś, kto przyspieszy ładowanie strony, bo klienci uciekają, zanim zobaczą produkt:

„Jestem programistą frontendu, który od sześciu lat pracuje w Reakcie, ostatnie trzy w sklepie internetowym odwiedzanym przez kilkaset tysięcy osób miesięcznie. Przez ostatni rok zajmowałem się głównie szybkością ładowania i skróciłem czas wczytywania strony produktu mniej więcej o połowę. Pracowałem w pięcioosobowym zespole, blisko z projektantami i ludźmi od sprzedaży, więc znam tempo, w którym zmiany wchodzą w ciągu kilku dni. Chętnie pokażę, jak do tego podchodziłem. Porozmawiajmy o tym, co jest u Was do zrobienia.”

Cztery zdania i jako osoba, która czyta to CV, wiem, kim jesteś, dlaczego pasujesz do tej roli i czy warto do Ciebie dzwonić.

A co, jeśli ten sam człowiek wysyła CV do firmy, która robi systemy dla biur rachunkowych, z masą formularzy i tabel? Pierwsze i czwarte zdanie zostają. Zmieniają się tylko dwa środkowe. W drugim piszesz o formularzach i testach, oczywiście, jeśli je robiłeś. W trzecim o tym, że znasz pracę dla ludzi, którzy siedzą w aplikacji po osiem godzin dziennie. To samo CV pod spodem, dwa różne podsumowania i kilka minut pracy przy każdym ogłoszeniu.

Film Projekt:IT: Twoje CV odpada przez pierwsze trzy zdania ▶
Minuta o podsumowaniu
Dwóch kandydatów o tych samych kompetencjach. Różnica siedziała w trzech zdaniach na górze CV
→

Dwie pułapki w podsumowaniu

Kopiowanie zdań z ogłoszenia. Wpada w nią dużo osób, które już zrozumiały te zasady. Przepisują do podsumowania całe zdania z ogłoszenia, słowo w słowo. Widzę to od razu i czytam tak, że ktoś skopiował nasze wymagania, a nie że pasuje do tego, czego szukamy. Używaj tych samych nazw technologii i stanowisk, ale opowiadaj swoimi słowami i na swoich przykładach.

Dopisywanie tego, czego nie było. Każde z tych zdań musi być prawdą. Kropka. Jeśli siadasz do drugiego zdania i nie masz czego wpisać, bo ogłoszenie dotyczy czegoś, czego nigdy nie robiłeś, to nie jest problem z podsumowaniem. To znak, że to ogłoszenie nie jest dla Ciebie, a Ty właśnie zaoszczędziłeś czas sobie i rekruterowi. Moim zdaniem to najbardziej niedoceniana strona tych czterech zdań: pokazują Ci też, gdzie nie pasujesz, zanim wyślesz CV w ciemno.

Ściąga: osiem pytań, zanim wyślesz CV

Zebrałem w jednej tabeli to, co warto sprawdzić w dokumencie przed wysyłką. Obok każdego miejsca masz to, na co patrzeć, i pytanie, które warto sobie zadać.

ObszarNa co patrzećPytanie do zadania
Jedno zdanieRola i środowisko bez „oraz”, „także”, „lub”Czy umiem powiedzieć na głos, na jaką rolę jest to CV?
Rola dzisiajOdpowiedzi z testu trzech pytańCzy to zdanie opisuje, co robiłem najczęściej, a nie kim chciałbym być?
Każda linijka CVFiltr: tak, trochę, nieCzy ta linijka potwierdza moje jedno zdanie?
Projekt, z którego jestem dumnyMiejsce w dokumencieJeśli nie pasuje do roli, czy jest na końcu w jednej linijce albo usunięty?
ProporcjeGórna połowa pierwszej stronyCzy to podsumowanie i ostatnie dwa, trzy lata?
TechnologieTo, w czym naprawdę pracujęCzy nie wyciąłem technologii, które są moją codziennością?
PodsumowanieCztery zdania, drugie i trzecie pod ogłoszenieCzy drugie zdanie odpowiada na najważniejszą rzecz z tego ogłoszenia?
PrawdaKażde zdanie podsumowaniaCzy wszystko jest prawdą i nic nie jest skopiowane z ogłoszenia?
Pobierz ściągę w PDF

Test trzech pytań, z którego wychodzi Twoje jedno zdanie, filtr na każdą linijkę CV, szablon czterech zdań podsumowania z przykładem i gotowy prompt do ChatGPT albo Claude, który napisze z Tobą podsumowanie pod konkretne ogłoszenie bez dopisywania rzeczy, których nie robiłeś. Za darmo, bez podawania maila.

Pobierz PDF ↓

Podsumowanie

Wybranie jednej roli wygląda jak zamykanie drzwi. Masz wrażenie, że rezygnujesz z większości ofert i ograniczasz się na własne życzenie, i to w momencie, kiedy na rynku i tak jest ciężko.

Ja widzę to odwrotnie. Dopóki Twoje CV mówi o wszystkim, nikt nie wie, kto miałby Ci te drzwi otworzyć. Nie dlatego, że jesteś słaby, tylko dlatego, że nikt po drugiej stronie nie ma czasu zgadywać, kim jesteś. Kiedy wreszcie to nazwiesz, dajesz komuś szansę, żeby Cię w ogóle zobaczył.

Ta robota nie polega więc na tym, żeby dopisać do CV coś nowego. Polega na tym, żeby przestać chować to, w czym jesteś najlepszy, pod rzeczami, które są prawdziwe, ale w tym momencie po prostu nieważne.

Powiązane artykuły

Odcinek podcastu Projekt:IT: Wyrzuć z CV to, z czego jesteś dumny ▶
Podcast Projekt:IT Posłuchaj całego odcinka „Wyrzuć z CV to, z czego jesteś dumny” Odtwórz na YouTube →