Obok rynku, na którym wysyłasz swoje CV, jest drugi, równoległy. Taki, o którym większość kandydatów w ogóle nie myśli. A ja i cała rzesza rekruterów jesteśmy na nim dosłownie codziennie. Wchodzimy do wyszukiwarki i sami szukamy ludzi do projektów. Wpisujemy technologię, poziom doświadczenia, lokalizację, wyskakuje nam kilkadziesiąt nazwisk i piszemy do kilkunastu osób, najczęściej z góry tej listy.
I teraz pytanie: czy człowiek, który napisał do mnie, że od pół roku jest cisza, w ogóle był na tej liście? Bardzo często nie ma go tam wcale. A to jest zupełnie coś innego niż odrzucenie. Odrzucenie znaczy, że ktoś Cię zobaczył i powiedział „nie”. Tutaj nikt Cię nie zobaczył.
Rekrutacjami w IT zajmuję się od ponad 10 lat i siedzę w tej wyszukiwarce na co dzień. Ten tekst opiera się na tym, co widzę własnymi oczami, bo rzetelnych badań polskiego rynku na ten temat po prostu nie ma. Szukałem ich, przygotowując odcinek podcastu, i nie znalazłem nic poza liczbami przepisywanymi z bloga na blog. Dlatego zamiast statystyk dostajesz praktykę i dwa zdania z dokumentacji samego LinkedIna.
▶
Co rekruter naprawdę widzi na ekranie
Kiedy dostaję rolę do obsadzenia, zwykle nie czekam, aż ktoś przyśle CV. Siadam do wyszukiwarki i aktywnie szukam. Wpisuję kryteria: technologie, poziom doświadczenia, lokalizację, czasem język, czasem branżę, w zależności od tego, kogo szukam. Klikam i dostaję listę kandydatów.
Co jest na tej liście? Przy każdej osobie kilka rzeczy: imię i nazwisko, nagłówek, obecna firma i lokalizacja. Tyle. Na tej wstępnej liście nie widzę opisu, nie widzę projektów, nie widzę, że w poprzedniej firmie ktoś zrobił coś, z czego może być naprawdę dumny.
Na podstawie tych kilku informacji decyduję, czy w ogóle otworzę profil. I uwierz mi, większości kont z tej listy nie otwieram ani ja, ani wielu innych rekruterów. Nigdy.
Wniosek jest trochę niewygodny. Jeśli myślisz o swoim profilu jak o wizytówce, którą ktoś przeczyta i oceni, to fajnie. Tylko zanim ktokolwiek ją przeczyta, musisz pojawić się na liście, a potem ktoś musi kliknąć akurat w Ciebie. Nie ścigasz się więc z wyobrażeniem idealnego kandydata. Konkurujesz z resztą tej listy. I wygrywa nie ten, kto jest teoretycznie najlepszy, tylko ten, kto tak opisał profil, żeby pojawić się na jej początku.
Rekruter nie szuka Ciebie, tylko zapytania
Kandydaci pytają mnie zwykle tak: co mam dopisać do profilu, żeby był lepszy? Moim zdaniem to złe pytanie, bo zakłada, że ja siadam i oceniam profile. Tak to nie wygląda. Najpierw wpisuję zapytanie i patrzę, co mi się pojawiło. Ocenianie zaczyna się dopiero na tych kilkunastu osobach, których profil w ogóle otworzę.
Dobre pytanie brzmi inaczej: na jakie zapytanie, na jaką ofertę chcę odpowiadać jako kandydat?
Tu jest pułapka, w którą wpada mnóstwo doświadczonych ludzi. Im dłużej pracujesz, tym więcej umiesz. Zaczynałeś od jednego, potem doszła chmura, trochę zarządzania zespołem i tak dalej. Pakujesz wszystko do profilu, bo to prawda i może wydawać się przewagą. Niestety często efekt jest odwrotny. Jak masz wszystkiego po trochu, nie pasujesz w pełni do żadnego zapytania. Albo nie wchodzisz do wyników wcale, albo wchodzisz, ale nie w pierwszej partii.
Profil nie musi być pełny, ale musi być jednoznaczny.
Jedna rzecz nie jest moją teorią, tylko jest zapisana w pomocy LinkedIna. Jeśli w ustawieniach otwartości na propozycje określisz, jakimi rolami jesteś zainteresowany i w jakiej lokalizacji, LinkedIn pisze, że pomoże Twojemu profilowi pojawić się w wynikach, kiedy rekruter szuka takiej osoby. Te nazwy stanowisk i to miasto to nie ozdoba. Jeśli tego nie wypełnisz, z wyszukiwarki nie znikasz, ale często wypadasz z pierwszej, drugiej, może nawet trzeciej strony wyników. A niżej mało kto schodzi.
Ćwiczenie, które zrobisz dziś wieczorem
Wciel się na chwilę w moją rolę. Masz do obsadzenia stanowisko, na którym sam chciałbyś pracować. Co wpisujesz w wyszukiwarkę? Jaką nazwę roli, jaką technologię, jaki poziom, jakie miasto, jeśli lokalizacja ma w Twoim przypadku znaczenie. Wypisz to na kartce. Potem wejdź na swój profil i sprawdź, czy dokładnie te słowa tam są. Nie kreatywne warianty. Dokładnie te słowa.
Pokażę to na dwóch nagłówkach. Pierwszy: „Pasjonat technologii, buduję rzeczy, które mają sens”. Drugi: „Java, Spring, Kafka. Backend w bankowości. Warszawa”. Pierwszy brzmi lepiej, po ludzku, zgadzam się. Tylko że ja nie wpisuję w wyszukiwarkę słowa „pasjonat”. Wpisuję Kafka, Java, Warszawa. Pierwszego człowieka na mojej liście po prostu nie ma, a drugi jest.
Ktoś powie, że to granie pod algorytm. Nie. To nazywanie tego, co robisz, słowami, których ludzie używają, kiedy szukają kogoś takiego jak Ty. Możesz mieć jedno i drugie, tylko w innej kolejności. Konkret na górze, w nagłówku i nazwie stanowiska. Ty jako człowiek w opisie poniżej, bo tam ktoś wszedł już świadomie i masz jego uwagę.
▶
Znaleziony to nie to samo co wybrany
Załóżmy, że zrobiłeś wszystko dobrze i jesteś w wynikach. Jesteś na liście z kilkudziesięcioma innymi osobami. Z tej listy otwieram zwykle kilkanaście profili i piszę do kilku, czasem kilkunastu osób. Dlaczego akurat do nich?
Najpierw jedno wyjaśnienie, żeby nie było nieporozumienia. Na tym etapie nie decyduję, czy przedstawię Cię klientowi. Najpierw dzwonię, rozmawiam, weryfikuję i dopiero potem kandydat idzie dalej. Nigdy odwrotnie. Kiedy patrzę na Twój profil, decyduję tylko o jednym: czy chcę z Tobą porozmawiać. A skoro mam ograniczony czas i ograniczoną liczbę wiadomości, w głowie pojawiają się trzy pytania. Żadne z nich nie brzmi „czy ten człowiek jest dobry”.
Pierwsze: czy z profilu widzę, że odpowiadasz na moją potrzebę. Szukam w nim czterech rzeczy: technologii, dziedziny, skali projektów i poziomu. Jeśli ich nie widzę, to nie znaczy, że ich nie masz. Znaczy, że ja ich z profilu nie wyczytałem, a mam na liście jeszcze kilkadziesiąt osób.
Drugie: czy ten człowiek w ogóle mi odpisze. Profil, który wygląda na porzucony kilka lat temu, bez aktywności, bez zdjęcia, bez opisów projektów, z krótkimi nazwami stanowisk, podpowiada mi, że szansa na odpowiedź jest mała. Kiedy takich profili mam dużo, po prostu przewijam dalej. Nie dlatego, że Cię oceniam, tylko dlatego, że wiadomości muszę rozdysponować rozsądnie.
Trzecie: czy jest tu coś, czego nie rozumiem. Rola, która nijak nie pasuje do reszty, albo luka bez wyjaśnienia. Przy kilkudziesięciu osobach na liście nie drążę. Idę dalej i ewentualnie wracam, jeśli reszta kandydatów okaże się słabsza.
To, że ktoś Cię znajdzie, to dopiero bilet wstępu. Potem musi mu się jeszcze opłacać napisać do Ciebie zamiast do kogoś innego. Wiem, że to nie brzmi sprawiedliwie. Człowiek chciałby, żeby liczyły się kompetencje, a nie to, jak szybko da się je wyczytać z profilu. Ale opisuję tak, jak jest, a nie tak, jak być powinno.
Piszą do Ciebie, ale nie w temat
To krótka diagnoza, którą możesz postawić sam sobie. Ludzie często mylą dwie sytuacje. Pierwsza: nikt do Ciebie nie pisze. Wtedy problem jest z widocznością i wracasz do poprzednich punktów. Druga, moim zdaniem ciekawsza: rekruterzy piszą regularnie, tylko nie w temacie. Jesteś programistą, a dostajesz oferty na wsparcie techniczne. Pracujesz w chmurze, a proponują Ci administrację siecią. Jesteś seniorem, a dostajesz propozycje za pół stawki.
Wtedy Twój profil nie jest niewidoczny. Jest bardzo dobrze widoczny, tylko w złych zapytaniach. I to jest paradoksalnie dobra wiadomość, bo masz darmową informację zwrotną. Nie musisz zgadywać, co jest nie tak. Masz to w skrzynce odbiorczej.
Weź pięć, dziesięć ostatnich wiadomości od rekruterów i wypisz, jakich ról dotyczyły. Jeśli mniej niż połowa dotyczy pracy, którą chcesz wykonywać, to nie przypadek ani głupota pojedynczego rekrutera. To odbicie lustrzane Twojego profilu. Potem znajdź słowa, które mogły to spowodować. Zwykle to stara rola, której nie usunąłeś, albo technologia, której już nie chcesz dotykać, a nadal wisi wysoko w profilu.
Co obniża szanse, choć profil wygląda porządnie
Cztery rzeczy wyglądają niewinnie, a kosztują.
Rozjazd między profilem a CV. CV często dostaję na późniejszym etapie i wtedy otwieram profil. Jeśli są tam inne daty albo inne stanowiska, nie myślę „pewnie nie zaktualizował”. Myślę: która wersja jest prawdziwa? A skoro muszę się nad tym zastanawiać, mam kłopot, którego przy kilkunastu innych osobach mieć nie muszę.
Nieaktualne stanowisko. Awansowałeś, zmieniłeś rolę albo technologię, a na górze profilu wisi to, co robiłeś kilka lat temu. Wyszukiwarka to czyta i pokazuje Cię na zapytania, na które już nie chcesz odpowiadać.
Kreatywna nazwa roli. „Czarodziej kodu” albo „człowiek od wszystkiego” brzmią sympatycznie. Tylko że nikt nie wpisuje w wyszukiwarkę słowa „czarodziej”. Wpisuje nazwę stanowiska.
Opis bez wyraźnej roli. Trzy akapity o pasji do technologii i pracy w zespole nie są złe, ale dla kogoś, kto wklepuje w wyszukiwarkę konkretne frazy, są bezwartościowe. W tym miejscu powinny stać nazwy rzeczy, które realnie robisz. O tym samym, tylko po stronie dokumentu, pisałem w tekście jak napisać CV programisty.
Jak być widocznym dla rekruterów, żeby szef się nie dowiedział
To pytanie słyszę najczęściej. LinkedIn daje dwa warianty oznaczenia, że jesteś otwarty na propozycje. Publiczny, z ramką przy zdjęciu, którą widzą wszyscy, łącznie z ludźmi z Twojej firmy. I drugi, widoczny tylko dla osób korzystających z narzędzia rekruterskiego.
Przy tym drugim LinkedIn pisze w swojej pomocy, że podejmuje kroki, żeby rekruterzy pracujący w Twojej obecnej firmie nie widzieli tej informacji, ale nie może zagwarantować pełnej prywatności. Uczciwa odpowiedź brzmi więc tak: tryb dla rekruterów zmniejsza ryzyko i jest rozsądnym wyborem, kiedy pracujesz, a jesteś otwarty na propozycje. Ale nie jest czapką niewidką i mówi o tym sam LinkedIn.
Haczyk jest taki, że to jedno i to samo ustawienie. Nazwy ról i lokalizacje, które podnoszą Twoją widoczność, siedzą dokładnie tam, gdzie deklaracja, że szukasz pracy. Nie da się mieć jednego bez drugiego. Wybierasz tryb dla rekruterów i godzisz się na małe ryzyko albo nie włączasz go wcale i rezygnujesz z tej części widoczności.
Czego profilem nie naprawisz
Bez tego punktu wszystko powyżej brzmiałoby jak obietnica z telezakupów. Są rzeczy, których żadna zmiana w profilu nie załatwi.
Lokalizacja. Jeśli klient wymaga dwóch dni w biurze w konkretnym mieście, a Ty mieszkasz czterysta kilometrów dalej, to nie jest kwestia nagłówka. Wymagane lata doświadczenia. W kryteriach jest pięć lat w danej technologii, a Ty masz półtora roku. Nie wypadasz z wyników przez źle opisany profil, tylko przez to, że nie spełniasz podstawowego kryterium. Niszowa technologia. Czasem po prostu nie ma zapytań, na które mógłbyś odpowiadać, bo takich projektów w Polsce jest bardzo mało.
Wtedy widoczność przestaje być Twoim narzędziem i zostaje drugie: przestajesz czekać, aż ktoś Cię znajdzie, i sam piszesz do konkretnych ludzi. Jak się do tego zabrać, pokazałem w tekście jak czytać ogłoszenie o pracę, w części o piątym ruchu. Jeśli jesteś w którejś z tych trzech sytuacji, to nie robisz niczego źle. Po prostu to narzędzie nie jest dla Ciebie.
Ściąga: pięć miejsc w profilu w jednej tabeli
Zebrałem w jednym miejscu to, co decyduje o tym, czy pojawiasz się w wynikach. Obok każdego miejsca masz to, na co patrzeć, i pytanie, które warto sobie zadać.
| Miejsce w profilu | Na co patrzeć | Pytanie do zadania |
|---|---|---|
| Nagłówek | Nazwa roli jak w ogłoszeniach, dwie lub trzy technologie, dziedzina, miasto | Czy rekruter wpisałby te słowa w wyszukiwarkę? |
| Obecne stanowisko | Język ogłoszeń, nie język firmy, aktualna rola na górze | Czy to rola, którą chcę dostać? |
| Miasto | Aktualna lokalizacja widoczna na liście wyników | Czy pasuje do ról, na które chcę odpowiadać? |
| Ustawienia otwartości | Nazwy stanowisk i lokalizacje, wybrany tryb widoczności | Czy wybrałem tryb świadomie? |
| Spójność z CV | Daty i nazwy stanowisk jeden do jednego | Czy rekruter nie zobaczy dwóch różnych wersji mnie? |
Ćwiczenie z jednym zapytaniem, pięć miejsc w profilu, test dziesięciu wiadomości i prompt do ChatGPT albo Claude, który porówna Twój profil z ogłoszeniem. Za darmo, bez podawania maila.
Pobierz PDF ↓Podsumowanie
Przez cały ten tekst mówiłem o mechanice: o zapytaniach, listach i linijkach tekstu. Brzmi to chłodno i trochę takie jest. Ale wniosek jest całkiem przyjemny.
Jeśli przez ostatni miesiąc wysyłałeś CV na ogłoszenia i nic z tego nie wychodziło, działałeś tylko na części rynku. Druga część to ludzie tacy jak ja, którzy sami szukają. Tam żadnej oceny nie było, bo Ciebie tam po prostu nie było. A brak w wynikach wyszukiwania naprawia się dużo łatwiej niż brak kompetencji.
To nie jest tekst o tym, jak się lepiej sprzedać, nie daj Boże nakłamać. Chodzi o to, żeby ludzie, którzy Cię szukają albo mogą Cię szukać, mieli jak Cię znaleźć.